ซีเนอร์ไดโอด

ซีเนอร์ไดโอด
(Zener Diode)

         ซีเนอร์ไดโอด (Zener) เป็นไดโอดอีกชนิดหนึ่ง มีโครงสร้างเหมือนไดโอดธรรมดา คือ ประกอบด้วยสารกึ่งตัวนำ 2 ตอนต่อชนกัน มีสารชนิด P ต่อขาออกมาเป็นขาแอโนด (A) และมีสารชนิด N ต่อขาออกมาเป็นขาแคโถด (K) แต่การใช้งานของซีเนอร์ไดโอดแตกต่างไปจากไดโอดธรรมดา โดยซีเนอร์ไดโอดนิยมนำไปใช้ในช่วงไบอัสกลับที่ค่าเบรกดาวน์ที่เรียกว่าซีเนอร์เบรกดาวน์ (Zener Breakdown)
          ซีเนอร์ไดโอดผลิตมาจากธาตุซิลิกอน (Si) นำไปเติมสารเจือปนในปริมาณที่แตกต่างกันได้สารกึ่งตัวนำชนิด P และชนิด N ขึ้นมาที่มีคุณสมบัติแตกต่างไปจากสารชนิด P แลชนิด N ในไดโอดธรรมดา โครงสร้าง สัญลักษณ์ และรูปร่างของซีเนอร์ไดโอด แสดงดังรูปที่ 1

( ก) โครงสร้าง         ( ข) สัญลักษณ์             (ค) รูปร่าง

รูปที่ 1 โครงสร้างสัญลักษณ์และรูปร่างของซีเนอร์ไดโอด 

         จากรูปที่ 1 แสดงโครงสร้างสัญลักษณ์และรูปร่างของซีเนอร์ไดโอด ลักษณะโดยทั่วไปทั้งโครงสร้างและรูปร่างไม่แตกต่างไปจากไดโอดธรรมดา การดูรูปร่างภายนอกเพื่อจะให้ทราบว่าเป็นซีเนอร์ไดโอดหรือไดโอดธรรมดาทำได้ยากมาก การดูเพื่อให้เกิดความแน่นอนต้องดูที่เบอร์กำกับไว้ข้างตัวซีเนอร์ไดโอดพร้อมกับเปิดคู่มือบอกรายละเอียดของซีเนอร์ไดโอดร่วมประกอบด้วย 

          การทำงานของซีเนอร์ไดโอด ทำหน้าที่เป็นตัวกำหนดแรงดันให้ออกเอาต์พุตคงที่ค่าหนึ่งตลอดเวลา แรงดันคงที่ดังกล่าวมีค่าเท่าไรขึ้นอยู่กับตัวซีเนอร์ไดโอดว่าจะมีค่าแรงดันซีเนอร์ (Zener Voltage) หรือ Vz ค่าเท่าไร ซีเนอร์ไดโอดที่ถูกสร้างมาใช้งานมีค่าแรงดันซีเนอร์ (Vz) ตั้งแต่ประมาณ 1.8 V ถึง 200 V และมีค่าทนกำลังไฟฟ้าของตัวซีเนอร์ไดโอด (Pz) ตั้งแต่ประมาณ 0.25 W ถึง 50 W ค่าเหล่านี้ดูได้จากเบอร์ที่กำกับไว้ข้างตัวซีเนอร์ไดโอดและคู่มือรายละเอียดของซีเนอร์ไดโอด ด้วยคุณสมบัติการทำงานของซีเนอร์ไดโอดดังกล่าวนี้จึงสามารถเขียนวงจรสมมูล (Equivalent Circuit) ของซีเนอร์ไดโอดออกมาได้ในรูปสัญลักษณ์ของแบตเตอรี่ แสดงดังรูปที่ 2

( ก) สัญลักษณ์    (ข) วงจรสมมูลใช้งานจริง    (ค) วงจรสมมูลอุดมคติ

รูปที่ 2 วงจรสมมูลของซีเนอร์ไดโอด 

           จากรูปที่ 2 แสดงวงจรสมมูลของซีเนอร์ไดโอด ในรูปที่ 2 ( ข) เป็นวงจรสมมูลใช้งานจริง (Practical) ตัวซีเนอร์ไดโอดทำหน้าที่เป็นตัวกำหนดแรงดันคงที่ออกมาแสดงในรูปแบตเตอรี่ Vz และภายในตัวซีเนอร์ไดโอดขณะทำงานที่ค่าแรงดันซีเนอร์มีค่าความต้านทานเกิดขึ้นในตัวเป็นค่าความต้านทานซีเนอร์ (Zener Resistance) หรือ rz อยู่ด้วย ส่วนรูปที่ 2 (ค) เป็นวงจรสมมูลอุดมคติ (Ideal) แสดงค่าในรูปแบตเตอรี่ Vz อย่างเดียวตัด rz ทิ้งไปเพราะมีค่าน้อยไม่ต้องสนใจ

บริการงานซ่อมเมนบอร์ดคอมพิวเตอร์ โน๊ตบุ๊ค จำหน่ายสินค้าอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์เซ็ต และ เมนบอร์ดมือสอง

บริการให้คำปรึกษา ติตตั้งระบบผลิตไฟฟ้าด้วยโซล่าเซลล์ โซล่าฟาร์ม โซล่ารูฟท็อป ออนกริด ออฟกริด เพื่อใช้ในบ้าน หรือโรงานอุตสาหกรรม เพื่อลดค่าไฟฟ้า