ตัวเก็บประจุ

       ตัวเก็บประจุเป็นอุปกรณ์ที่มีคุณสมบัติที่กักเก็บพลังงานไฟฟ้า สามารถต้านการเปลี่ยนแปลงของแรงดันไฟฟ้าและการขัดขวางการไหลผ่านของกระแสไฟตรง ตัวเก็บประจุแบ่งได้ 3 ชนิด ได้แก่ ตัวเก็บประจุชนิดค่าคงที่ ตัวเก็บประจุชนิดปรับค่าได้ และตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กโตรไลติก สำหรับการต่อตัวเก็บประจุนั้นสามารถต่อกันทั้งแบบอนุกรม และแบบขนานได้ เช่นเดียวกับตัวต้านทาน ส่วนการนำตัวเก็บประจุไปใช้ในงานนั้นจะใช้ในวงจรหน่วงเวลา วงจรแต่งคลื่นสัญญาณ วงจรเลื่อนเฟส และวงจรกรองกระแส

      ตัวเก็บประจุ เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่รู้จักทั่วไปว่าสามารถเก็บประจุได้ บางทีเรียกว่า คาปาซิเตอร์ ใช้สัญลักษณ์ย่อว่า C มีหน่วยเป็น ฟารัด (F) โดยมีโครงสร้างและสัญลักษณ์ ดังรู

รูปโครงสร้างและสัญลักษณ์ของตัวเก็บประจุ

ชนิดของตัวเก็บประจุ

ชนิดของตัวเก็บประจุแบ่งตามวัสดุการใช้งานแบ่งออกได้ 2 ชนิด คือ 

1. ตัวเก็บประจุชนิดคงที่ (Fixed capacitor)
        แบบ ที่ Fixed Capacitor เป็น Capacitor ชนิดนี้จะมีขั้วบวกและขั้วลบบอกไว้ ส่วนใหญ่จะเป็นแบบกลมดังนั้น การนำไปใช้งานจะต้องคำนึงถึงการต่อขั้วให้กับ Capacitor
ด้วย จะสังเกตขั้วง่าย ๆ ขั้วไหนที่เป็นขั้วลบจะมีลูกศรชี้ไปที่ขั้วนั้น และในลูกศรจะมีเครื่องหมายลบบอกไว้

รูปแสดงสัญลักษณ์ตัวเก็บประจุแบบคงที่

 

           1.1 ตัวเก็บประจุแบบกระดาษ (Paper capacitor)

     ตัวเก็บประจุแบบเปเปอร์ นำไปใช้งานซึ่งต้องการค่าความต้านทานของฉนวนที่มี ค่าสูง และ มี เสถียนภาพต่ออุณหภูมิสูงได้ดี มีค่าความต้านทานของฉนวนที่มีค่าสูง และ มีเสถียรภาพต่ออุณหภูมิสูงได้ดี มีค่าความจุที่ดีใน ย่านอุณหภูมิที่กว้าง

                             รูปโครงสร้างและรูปร่างของตัวเก็บประจุแบบกระดาษ

           1.2 ตัวเก็บประจุแบบไมก้า (Mica capacitor)

      ตัวเก็บประจุแบบไมก้านี้ จะมีเสถียรภาพต่ออุณหภูมิ และ ความถี่ดี มีค่าตัวประกอบการสูญเสียต่ำ และ สามารถทำงาน ได้ดีที่ความถี่สูง จะถูกนำมาใช้ในงานหลายอย่าง เช่น ในวงจะจูนวงจรออสซิสเตอร์ วงจรกรองสัญญาณ และวงจรขยาย ความ ถี่วิทยุกำลังสูง จะไม่มีการผลิตตัวเก็บประจุแบบไมก้าค่าความจุสูงๆ ออกมา เนื่องจากไมก้ามีราคาแพง จะทำให้ค่าใช้จ่ายในการ ผลิตสูงเกินไป

รูปโครงสร้าของตัวเก็บประจุแบบไมก้า

 

1.3 ตัวเก็บประจุแบบเซรามิก (Ceramic capacitor)

   ตัวเก็บประจุชนิดเซรามิก โดยทั่วไปตัวเก็บประจุชนิดนี้มีลักษณะกลมๆ แบนๆ บางครั้งอาจพบแบบสี่เหลี่ยมแบนๆ ส่วนใหญ่ตัวเก็บประจุชนิดนี้ มีค่าน้อยกว่า 1 ไมโครฟารัด และเป็นตัวเก็บประจุชนิดที่ไม่มีขั้ว (ไม่ต้องคำนึงเวลาใช้งาน) และสามารถทนแรงดันได้ประมาณ 50-100 โวลต์ค่าความจุของตัวเก็บประจุชนิดเซรามิกที่มีใช้กันในปัจจุบันอยู่ในช่วง 1 พิโกฟารัด ถึง 0.1 ไมโครฟารัด

รูปโครงสร้างและรูปร่างของตัวเก็บประจุแบบเซรามิก

1.4 ตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโทรไลติก (Electrolytic capacitor)

      ตัวเก็บประจุชนิดอิเล็กทรอไลติก ตัวเก็บประจุชนิดนี้ต้องระวังในการนำไปใช้งานด้วย เพราะมีขั้วที่แน่นอนพิมพ์ติดไว้ด้าน ข้างตัวถังอยู่แล้ว ถ้าป้อนแรงดันให้กับตัวเก็บประจุผิดขั้วละก็ อาจเกิดความเสียหายกับตัวมันและอุปกรณ์ที่ประกอบร่วมกับตัวมันได้ ขั้วของตัวเก็บประจุชนิดนี้สังเกตได้ง่ายๆ เมื่อตอนซื้อมา คือ ขาที่ยาวจะเป็นขั้วบวก และขาที่สั้นจะเป็นขั้วลบ

รูปแสดงรูปร่างของตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโทรไลติก

1.5 ตัวเก็บประจุแบบน้ำมัน (Oil capacitor)

รูปแสดงรูปร่างตัวเก็บประจุแบบน้ำมัน

1.6 ตัวเก็บประจุแบบโพลีสไตลีน (Polyethylene capacitor)

รูปแสดงรูปร่างตัวเก็บประจุแบบโพลีสไตลีน

1.7 ตัวเก็บประจุ แทนทาลั่ม (Tantalum capacitor)

      ตัวเก็บประจุแบบแทนทาลั่ม จะให้ค่าความจุสูงในขณะที่ตัวถังที่บรรจุมีขนาดเล็ก และมีอายุในการเก็บไว้เฉยๆ ดีมาก. ตัวเก็บประจุแบบแทนทาลั่มนี้มีหลายชนิดให้เลือกใช้ เช่น ชนิด โซลิต ( solid type ) ชนิด ซินเทอร์สลัก ( sintered slug ) ชนิดฟอลย์ธรรมดา ( plain foil ) ชนิดเอ็ชฟอยล์ ( etched foil ) ชนิดเว็ทสลัก ( wet slug ) และ ชนิดชิ้นสี่เหลี่ยม ( chip ) การนำไปใช้งานต่างๆ ประกอบด้วยวงจรกรองความถี่ต่ำ วงจรส่งผ่านสัญญาณ ชนิด โซลิตนั้นไม่ไวต่ออุณหภูมิ และ มีค่าคุณ สมบัติระหว่างค่าความจุอุณหภูมิต่ำกว่า ตัวเก็บประจุ แบบอิเล็กทรอไลติกชนิดใด ๆ

                สำหรับงานที่ตัวเก็บประจุแบบแทนทาลั่ม ไม่เหมาะ ได้แก่ วงจรตั้งเวลาที่ใช้ RC ระบบกระตุ้น ( triggering system ) หรือ วงจรเลื่อนเฟส ( phase - shift net work ) เนื่องจากตัวเก็บประจุแบบนี้ มีค่าคุณสมบัติของการดูดกลืนของไดอิเล็กตริก สูง ซึ่งหมายถึงเมื่อตัวเก็บประจุถูกคายประจุ สารไดอิเล็กตริกยังคงมีประจุหลงเหลืออยู่. ดังนั้นเม้ว่าตัวเก็บประจุที่มีคุณสมบัติของ การดูดกลืนของสารไดอิเล็กตริกสูงจะถูกคายประจุประจุจนเป็นศูนษ์แล้วก็ตาม จะยังคงมีประจุเหลืออยู่เป็นจำนวนมากพอ ที่ จะทำ ให้เกิดปัญหาในวงจรตั้งเวลา และ วงจรอื่นที่คล้ายกัน

รูปแสดงรูปร่างตัวเก็บประจุแบบแทนทาลั่ม

 

1.9 ตัวเก็บประจุแบบไบโพลา (Bipolar capacitor)

รูปแสดงรูปร่างตัวเก็บประจุแบบไบโพลา

 

1.10 ตัวเก็บประจุแบบโพลีโพรไพลีน (Poiypropyrene)

 

รูปแสดงรูปร่างตัวเก็บประจุแบบโพลีโพรไพลีน

 

2. ตัวเก็บประจุแบบปรับค่าได้ (Variable capacitor)

   เป็น Capacitor ชนิดที่ม่ค่าคงที่ ซึ่งจะมีการนำวัสดุต่างๆ มาสร้างขึ้นเป็น Capacitor โดยทั่วไปจะมีค่าความจุไม่มากนัก โดยประมาณไม่เกิน 1 ไมโครฟารัด (m F)

รูปแสดงตัวเก็บประจุแบบปรับค่าได้

 

 

รูปแสดงสัญลักษณ์ตัวเก็บประจุแบบปรับค่าได้

 

             Variable Capacitor เป็น Capacitor ที่เปลี่ยนค่าความจุได้ แบบนี้จะพบเห็นอยู่บ่อย ๆ ในเครื่องรับวิทยุต่าง ๆ ซึ่งเป็นตัวเลือกหาสถานีวิทยุโดยมีแกนหมุน 

แสดงความเห็น

บริการงานซ่อมเมนบอร์ดคอมพิวเตอร์ โน๊ตบุ๊ค จำหน่ายสินค้าอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอร์เซ็ต และ เมนบอร์ดมือสอง

บริการให้คำปรึกษา ติตตั้งระบบผลิตไฟฟ้าด้วยโซล่าเซลล์ โซล่าฟาร์ม โซล่ารูฟท็อป ออนกริด ออฟกริด เพื่อใช้ในบ้าน หรือโรงานอุตสาหกรรม เพื่อลดค่าไฟฟ้า